O galego

Esta páxina está escrita en galego. O galego é a lingua que, xunto co español, se fala en Galicia (o nome do país tamén se escribe Galiza).

O galego viviu un grande esplendor literario na Idade Media, sendo daquela incluso a lingua lírica de Castela, pero desde os Reis Católicos (finais do s. XV) deixou de escribirse (foi desprazado na escrita polo español), e isto durou centos de anos (os chamados "séculos escuros").

Nos séculos XIX e XX houbo un rexurdimento das letras galegas, a pesar da "longa noite de pedra" constituída pola guerra civil e a dictadura de Francisco Franco (1936 - 1975). O réxime, de corte fascista, reprimiu fortemente a moitos intelectuais que empregaban linguas distintas do español.

A situación cambiou coa chegada da "transición". O galego empezou a ser lingua co-oficial e a aprenderse na escola, e en xeral houbo maiores liberdades civís, constituíndo fitos a Constitución Española (1978), o Estatuto de Autonomía de Galicia (1981) e a Lei de Normalización Lingüística (1983).

O galego é "fillo do latín" (como o español, o francés, o portugués, o italiano, o catalán, etcétera). É moi parecido ó portugués; de feito moitos filólogos opinan que é un dialecto seu, como as variantes de Portugal e do Brasil. Seguindo o criterio deses filólogos, hai grupos que propugnan unha ortografía "lusista" (tamén chamada "reintegracionista"), oposta á ortografía "oficial" (tamén chamada "isolacionista").

O uso do galego retrocede, sobre todo entre a xuventude e nas áreas urbanas, aplastada polo español, lingua oficial do Estado ó que pertence a Galiza, plenamente normalizada en tódolos medios de comunicación de masas, cun prestixio social e un status de "lingua A" en contextos de diglosia, con catrocentos millóns de falantes no mundo...

Algúns nacionalistas galegos, conscientes da riqueza que se perde ó estar ferida de morte a lingua, son moi extremistas na súa defensa, en ocasión perxudicando a causa pola que loitan debido á seu agresividade. O mesmo sucede cos partidarios da ortografía "reintegracionista", que ven a única salvación do galego no portugués, unha lingua con douscentos millóns de falantes que, como o español, está normalizada e ten prestixio social ó abeiro de varios Estados...

Estas controversias xa duran varias décadas e, unidas ás varias reformas da ortografía "oficial" (tres en vinte e cinco anos), dificultan o ensino e a normalización do galego.

Coñece ó meu escritor galego preferido

Galicia, o meu país

Galicia (ou, como xa dixen, Galiza) é unha Comunidade Autónoma do Noroeste de España, cunha poboación (2006) de 2 767 524 habitantes. Hai 315 concellos na Galiza, e máis abaixo tedes unha lista dos máis poboados segundo o padrón municipal. Fonte: Instituto Galego de Estatística.

Para encontrar Galicia nun mapa, podes buscar 43° Norte e 8° Oeste.

 

CONCELLOSHabitantes (2006)Habitantes (2005)
1. Vigo293 255293 725
2. A Coruña243 320243 349
3. Ourense108 137108 358
4. Santiago de Compostela93 45892 919
5. Lugo93 45092 271
6. Pontevedra80 09679 372
7. Ferrol76 39977 155
8. Vilagarcía de Arousa36 51935 954
9. Narón35 66435 083
10. Oleiros31 26430 467
11. Redondela30 02929 863
12. Carballo29 98529 689
13. Ribeira27 05326 884
14. Arteixo26 73926 272
15. Culleredo26 54725 650
16. Marín26 19026 103
17. Cangas25 20224 849
18. Ames23 21922 228
19. Cambre22 09221 523
20. A Estrada22 01322 102
21. Ponteareas21 99321 378
22. Lalín20 77920 732
23. Monforte de Lemos19 41219 472
24. Boiro18 55418 469
25. Moaña18 43218 415
26. Nigrán17 63117 281
27. Teo17 16816 809
28. Tui16 92516 680
29. Sanxenxo16 91416 598
30. O Porriño16 61716 576
31. Viveiro15 57615 505
32. Vilalba15 45515 409
33. Poio15 20114 889
34. Noia14 70214 637
35. Fene14 34614 355
36. Mos14 28313 996
37. Verín13 94413 706
38. O Barco de Valdeorras13 80013 700
39. O Carballiño13 71613 465
40. Cambados13 56213 581
41. Sarria13 35213 155
42. Betanzos13 16513 059
43. Sada13 13412 867
44. Gondomar12 88812 685
45. Bueu12 53712 528
46. Ordes12 29412 272
47. Tomiño12 27811 932
.........
315. Negueira de Muñiz213230


Inicio - - - cesarsalgado@yahoo.com

Copyleft César Salgado García - - - Última revisión: 25 - V - 2007

Esta web apoia a iniciativa de PuntoGal por un dominio galego propio (.gal) en Internet